سوالات متداول

سوالات متداول و پاسخ های دکتر هومن رفیعی نیشابوری

1چرا به درمان ارتودنسی نیاز داریم ؟
همه افراد در هر سن و شرایطی به دنبال زیبایی بیشتر هستند، چون این زیبایی درمیزان اعتماد به نفس و برقراری ارتباط موثر نقش مثبتی دارد. دندان ها به عنوان یکی از عناصر مهم صورت در ایجاد لبخندی جذاب و چهره ای زیبا نقش ویژه ای دارند.زیبایی دندان ها با ردیف و هماهنگ بودن آنها در کنار یکدیگر و در کنار بافت های مجاورشان تامین می شود . مرتب کردن دندان ها موجب قرار گرفتن آنها در موقعیت مطلوب داخل فک می شود که نتیجه آن پخش متوازن نیرو در تمام جهات و کاهش فشار روی دندان ها و فک است. از طرف دیگر منظم شدن دندان ها به تمیز کردن آنها نیز کمک خواهد کرد و در پیشگیری از پوسیدگی دندان و بیماریهای لثه نیز موثر است. به علاوه این هماهنگی از ایجاد نیروهای نامطلوب بر روی مفصل فکی و درنتیجه ایجاد درد و صداهای فک جلوگیری میکند .در شرایط طبیعی هر دندان بالا با دو دندان پایین در تماس است. اگر در بیماری این وضعیت دندان وجود نداشته باشد غذا به خوبی جویده نمیشود و هضم غذا و در نتیجه گوارش آن با مشکل روبه رو خواهد شد. درمان ارتودنسی، باعث ایجاد تماس های مناسب و در نتیجه افزایش تاثیر جویدن خواهد شد. برخی افراد دارای دندان های بیرون زده و جلو آمده هستند که می تواند باعث صدمه دیدن راحت تر دندان ها شود با درمان ارتودنسی و قرار گرفتن دندانها در جای مناسب احتمال آسیب به دندانها به میزان زیادی کمتر میشود . کاربردهای دیگری هم برای درمان ارتودنسی شمرده می شود که می توان به تصحیح تکلم به دنبال ارتودنسی اشاره کرد. البته درمان‌های ارتودنسی فقط به ردیف کردن دندان‌ها محدود نمی‌شود و به تغییر یا هدایت رشدی استخوان‌های فک بالا و پایین نیز مربوط می‌شود. اگر زیبایی وجویدن غذا برایتان مشکل ساز نیست وبه بهداشت دندانهای نامرتب که کار دشواری است رامیتوانید بخوبی رعایت کنید،شایدبتوانید ارتودنسی انجام ندهید ولی درمان ارتودنسی علاوه برزیبایی ومرتب بودن دندانها به جویدن راحت غذا کمک میکند. درمان ارتودنسی لبخندی زیبا و اعتماد به نفس را در کنار حفظ سلامت دندانها،لثه و مفصل فکی فراهم می کند.
2چه دلایلی باعث نامرتبی دندانها میشود؟
دلایل زیادی وجود دارد ازجمله: ۱.دندانها درزمان مناسب درنیامده اند. ۲.بدلیل داشتن دندانهای اضافی. ۳.بدلیل ارثی بودن یا مادرزادی ۴.بدلیل مشکل فکی فضای کافی وجود ندارد. ۵.بدلیل داشتن عادتهای مضر. ۶.اگریک دندان بصورت تصادفی ازدست رفته باشد.
3چه مراحلی راباید برای شروع درمان ارتودنسی طی کنیم؟
ابتدا معاینه اولیه ،بعدازمعاینه پزشک متخصص دستورگرفتن رادیوگرافی وفتوگرافی میدهد،بعدازنشان دادن رادیوگرافی ها قالبگیری اولیه انجام میشودوپس ازبررسی تمامی مدارک توسط پزشک متخصص طرح درمان داده میشود وبه بیمار توضیح داده میشود اگربیمارپذیرفت درمان ارتودنسی شروع میگردد(توضیحات کامل دروبسایت)
4سن مناسب درمان چه سنی است؟
هرفردی باتوجه به معاینه ی ماهیانه به دندانپزشکی بعدازسن ٧ سالگی باید تحت نظر متخصص ارتودنسی نیز باشد تا با رویش دندانهای دایمی بتوان بهترین تصمیم را برای ارتودنسی انجام داد بسیاری ازمشکلات فکی باید بین 7-10 سالگی درمان شود. درمان ارتودنسی را معمولا می توان از حدود 6 سالگی یعنی زمانی که اولین دندان دائمی (دندان آسیا) رویش پیدا کرد تا زمانی که دندانها در دهان وجود دارند انجام داد. در سنین پایین و دوره دندان های شیری معمولا برای رفع عادات مضر مانند مکیدن انگشت یا پستانک از دستگاه های ساده ارتودنسی استفاده می شود. معمولا اغلب مشکلات ارتودنسی در هفت سالگی زمانی که بیشتر دندان‌های دائمی جلویی درآمده‌اند خود را نشان می‌دهند. البته امکان تشخیص برخی از مشکلات در سنین پایین‌تر نیز وجود دارد. انجام اولین معاینه در این سن به متخصص ارتودنسی این امکان را می‌دهد که مشکلات دندانی- فکی را در مراحل اولیه تشخیص دهد و با ارزیابی دقیق آنها زمان و شیوه مناسب درمان را طرح ریزی کند . بهترین سن آغاز درمان ارتودنسی برای اغلب افراد زمانی است که تمام دندان‌های شیری کودک افتاده باشند و بیشتر دندان‌های دائمی وی ( بجز سومین آسیای بزرگ یا همان دندان عقل) درآمده باشند که در حدود 12-11 سالگی می‌شود. درمان مشکلات اسکلتی فک در محدوده سنی خاصی امکان‌پذیر است و معمولا ارتودنتیست پس از حذف عامل به وجودآورنده نسبت به تغییرات ابعاد فکی در جهت مختلف اقدام می کند. تا حدود سنین ۱۲ تا ۱۵ سالگی می توان تغییرات اسکلتی و عضلانی مانند بزرگ کردن فک را دربیماران انجام داد. در گذشته درمان ارتودنسی معمولا به کودکان و نوجوانان محدود می‌شد ولی واقعیت این است که دندان‌ها در هر سنی می‌توانند حرکت کنند و شیوه حرکت دادن دندان‌ها در تمام سنین یکسان است. بنابراین درمان ارتودنسی در بزرگسالان برای برطرف کردن مشکلات مربوط به دندانها نیز امکان پذیر است هرچند در درمان این افراد خطرات و محدودیت‌هایی وجود دارد که توسط متخصص ارتودنسی شناسایی و تا حد امکان برطرف میشود .هرچه سن بالاتر می رود استخوان ها هم محکم تر می شوند، ریشه های دندان ها شکل می گیرند و دندان ها در دهان سخت تر جابه جا می شوند و در نتیجه طول درمان بلند مدت تر و نتیجه درمان دیرتر حاصل می شود. بر عکس در سنین پایین تر دندان ها به آسانی جابه جا می شوند، طول درمان کوتاه تر است. به علاوه ریشه های دندان ها هم آسیب کمتری می بینند.با این حال اگر مشکل بیمار تنها نامرتب بودن دندان هایش باشد و مشکلات فکی و صورتی نداشته باشد، محدودیت سنی برای درمان وجود ندارد البته در صورتی که وضعیت سلامت لثه ها و دندان ها مناسب باشد . زمان طلایی انجام درمان ارتودنسی برای رفع مشکلات فکی قبل از پایان دوران رشد و برای رفع مشکلات دندانی 12 سالگی است با این حال امکان درمان ارتودنسی در بالغین و تا هر سنی امکان پذیر و مفید است
5درمان ارتودنسی چه مدت زمانی طول می کشد ؟
زمان درمان ارتودنسی بستگی به نوع درمان ارتودنسی دارد. در درمان‌های ارتودنسی متحرک که برای اصلاح مشکل فک‌ها انجام می‌شود و باید در سن قبل از بلوغ انجام شود بسته به مشکل بیمار و نوع پلاک تقریبا 12- 4ماه طول میکشد و بعد از اصلاح مشکل نیز برای جلوگیری از برگشت نتایج باید استفاده شبانه از پلاک یا تمهیدات دیگر تا پایان بلوغ را مدنظر قرار داد. طول درمان ارتودنسی ثابت که برای صاف و مرتب‌کردن دندان‌ها استفاده می‌شود به عوامل متعددی بستگی دارد از جمله نوع و شدت مشکل، سن بیمار، سلامت دندانها و میزان همکاری بیمار بین 12تا 30 ماه طول می‌کشد ( به طور میانگین 18-24 ماه ). البته مشکلات کم را می‌توان در زمان کمتر مثل 9 تا 12 ماه نیز درمان کرد. این درمان‌ها در هر سنی ممکن است اما با افزایش سن به دلیل مقداری کاهش سرعت حرکت دندان‌ها، درمان کمی طولانی‌تر می‌شود
6درمان ارتودنسی چه عوارضی دارد؟
ایجاد پوسیدگی: پوسیدگی دندانها و التهاب لثه عوارض شایعی در خلال درمان ارتودنسی هستند که بسیاری از بیماران ارتودنسی را درگیر می کنند. براکت ها و هرگونه دستگاه ارتودنسی در دهان می تواند در صورت عدم رعایت بهداشت محل تجمع پلاک میکروبی شده، باعث پوسیدگی دندانی و مشکلات لثه ای گردد . به یاد داشته باشید وضعیت دندانها و لثه بیانگر میزان همکاری بیمار در زمینه رعایت بهداشت دهان است . تحلیل ریشه: تحلیل ریشه یکی از عوارض ارتودنسی است که ممکن است با آن مواجه شویم که البته میزان آن غیر قابل پیش بینی می باشد .اگر فردی زمینه تحلیل ریشه را داشته باشد یا نیروها بسیار سنگین و طول درمان ارتودنسی بسیار طولانی شود ممکن است تحلیل ریشه رخ دهد. در اکثر مواردبارعایت نکردن بهداشت این مشکلات پیش می آید، پس استفاده ازمسواک، نخ دندان ودهانشویه دردرمان ارتودنسی باید بسیار جدی گرفته شود.
7آیا برای انجام درمان ارتودنسی دندان دایمی باید کشیده شود؟
باتوجه بنظر پزشک متخصص وطرح درمان بیمار دستور کشیدن بصورت کتبی به بیمار داده میشود، بستگی به فرم صورت، دندان ولبها دارد،ممکن است به کشیدن دندان دایمی نیاز باشد.
8دندان عقل و ارتودنسی
دندانهای عقل معمولا بین 15تا 18 سالگی در دهان ظاهر می شوند .اگرچه در بسیاری از افراد به دلیل کمبود فضا در فک این دندانها امکان رویش را ندارند و بنابر این دندانهای عقل درون فک به حالت نهفته باقی می مانند. بر اساس نظر ارتودنتیست ممکن است نیاز به خارج کردن دندانهای نهفته باشد. رویش دندانهای عقل پس از اتمام ارتودنسی ممکن است باعث به هم ریختگی دندان های جلویی شود زیرا ممکن است زاویه یا فضای رویش مناسبی نداشته باشند به همین دلیل بعد از پایان درمان ارتودنسی بیمار حتما باید عکس رادیوگرافی ازدندانهای خود تهیه کند تا با بررسی متخصص ارتودنسی، در صورت نیاز کشیده شوند. لازم به ذکر است که کشیدن دندانهای عقل هیچ تاثیری در ردیف شدن خودبخود دندانها ندارد.
9آیا با اینکه قبلا چهاردندان عقل را کشیده ام، برای درمان ارتودنسی باز هم باید دندان بکشم؟
درصورتیکه باتوجه به نظر پزشک نیاز به کشیدن دندان باشد پزشک دستور کشیدن دندان را می دهد، فضای کشیدن دندان عقل نمیتواند جایگزین کشیدن دندانهای مورد نیاز شود.
10ارتودنسی و جراحی فک
بسیاری از ناهنجاری های اسکلتی فک مانند کوچکی، بزرگی و تنگی و رشدنامتقارن فک ها در دوران کودکی و قبل از به پایان رسیدن سن رشد به وسیله دستگاه های مختلف قابل اصلاح هستند .اما پس از پایان سن رشد، این ناهنجاری‌ها نیازمند جراحی فک به همراه ارتودنسی (ارتوسرجری) است. درصورت اختلال شدید فک و دندانها جراحی اغلب ضروری است. در این موارد متخصص ارتودنسی دندانهای فک بالا را در بهترین موقعیت نسبت به فک بالا و دندانهای فک پائین را در بهترین موقعیت نسبت به فک پائین قرار میدهد. سپس با جراحی موقعیت فک بالا یا پائین یا هر دو اصلاح میگردد. بعد از جراحی و اصلاح موقعیت هر دو فک ، متخصص ارتودنسی میتواند اصلاح موقعیت دندانها را تکمیل کند. در واقع فرایند درمان ارتودنسی بیمار دو مرحله است : مرحله اول پیش از جراحی که بسته به مشکل بیمار بین 6 تا 18 ماه طول می کشد و مرحله دوم پس از جراحی که حدود4 تا 6 ماه طول می کشد. بعد از تشخیص دقیق ناهنجاری و طراحی درمان جراحی، معمولاَ یكی دو سال قبل از عمل، درمان ارتودونسی انجام می شود وقتی بیمار به سن حدود 18 سالگی برسد جراحی انجام میشود.
11چرا درمطب ارتودنسی دستیاران روی بیمار کارمیکنند؟
همانطورکه یک جراح قلب برای انجام عمل جراحی یکسری ازکارهارا ازقبیل تزریقات وچک فشارخون و دیگر موارد رابه پرسنل مخصوص میسپارد، در مطب ارتودنسی نیزبخش اصلی که تشخیص ناهنجاری وطرح درمان وساختن سیم و هدایت درمان وتمام مسئولیت ها بعهده ی خودپزشک میباشد و بقیه ی کارها توسط پرسنل دوره دیده که کاملا تجربه کافی درمورد کار ارتودنسی دارند انجام می‌شود و مجددا توسط خود پزشک چک میشود.
12آیا از لامینیت میتوان بجای ارتودنسی استفاده کرد؟
باید توجه داشته باشیدکه برای گذاشتن لامینیت باید کمی از دندانها تراش بخورد و یک روکش نازک بنام لامینیت روی دندانها قرار بگیرد که مشکلاتی ازجمله پوسیدگی و ناراحتی لثه بهمراه خواهد داشت بهترین روش برای مرتب کردن دندانها درمان ارتودنسی میباشد.
13آیا میتوانم بجای دندان سالم، دندان پوسیده ام را بکشم؟
پزشک متخصص بعداز معاینه و بررسی رادیوگرافی ها نظر قطعی در مورد کشیدن دندان را میدهد، و در بعضی موارد میتوان همان دندان پوسیده را کشید و در بعضی موارد بخاطر حفظ تقارن فک بالا و پایین مجبوریم دندان پوسیده را حفظ ودندان سالم را بکشیم.
14دلیل لق شدن دندانهادرهنگام ارتودنسی چیست؟
نیروهای ارتودنسی باعث واکنشهایی در لثه و استخوان اطراف دندانها میشود که به مرور زمان منجر به لقی دندان میشود که خودبخود برطرف میشود ولی بیمار در این مدت نباید به دندانها دست بزند و هر روز چک کند فقط جهت رفع نگرانی در هنگام ویزیت موضوع را با پزشک خود مطرح کند که اطمینان کامل پیدا کند.
15آیا درمان لیزر میتواند باعث ردیف شدن دندان های نامرتب شود؟
در مواردی که نامرتبی کم است و فرد تمایلی به درمان ارتودنسی ندارد متخصصین ترمیمی زیبایی با تراش دندانها و اضافه کردن مواد سفید رنگ ظاهر دندانها رابهتر میکنند ولی با این روش باعث تراش دندان وحساس شدن آن میشود و ممکن است باعث تغییر رنگ دندان و مشکلاتی نظیر پوسیدگی شود.
16امکان بازگشت دندانها به حالت اولیه و دستگاه نگهدارنده پایان ارتودنسی
بعد از درمان ارتودنسی ثابت، امکان بازگشت دندانها به حالت اولیه وجود دارد، به همین دلیل بعد از پایان درمان ارتودنسی بیمار موظف است که ازپلاکهای متحرک خود به صورت صحیح ومدت زمان مشخص شده استفاده کند،استفاده ازپلاکها در٦ماه اول بصورت دایم میباشد وبعدکاهش می یابد، درصورت عدم استفاده احتمال بازگشت دندانها به حالت اولیه وبهم ریختگی دندانها وجود دارد. دستگاه نگهدارنده یا به عبارتی پلاکها برای ثابت نگه داشتن دندانها است که بیمارحدود دو سال از آنها استفاده میکند، که دراین مدت دندانها حالت صحیح خود را حفظ کرده و استخوانهای فک بطور کامل محکم شده و حالت بازگشت دندانها به حالت اولیه کمتر میشود.
17آیا سیم کشی رنگی هم میتوان انجام داد؟
کش های ارتودنسی که سیمها رابه براکت متصل میکنند هرجلسه تعویض میشوند واین کشها دررنگهای مختلف وبدون رنگ وجوددارد وبیمارمیتواند هرجلسه که به مطب مراجعه میکند هررنگی راکه دوست دارد انتخاب کند.
18جرم‌گیری، ترمیم و برداشتن موقت دستگاه‌های ارتودنسی
ممکن است درحین درمان ارتودنسی دندانها نیازبه جرمگیری وترمیم داشته باشند. برای انجام درمانهای دندانپزشکی اعم ازترمیم وجرمگیری حین درمان ارتودنسی مشکلی وجود ندارد فقط باید هماهنگی بین متخصص ارتودنسی و دندانپزشک انجام شود. ضمنا درطول درمان ارتودنسی برای موارد خاصی ازجمله ازدواج میتوان دستگاههای ارتودنسی مانند براکتها وبندها را موقتا برداشت. باتوجه به اینکه براکتها دورریخته میشوند و براکتهای جدید گذاشته میشود طبعا این کار هزینه ای دارد.